Sebze ve meyvenin tarladan sofraya uzanan tedarik zincirinde kuralları değiştirecek yeni bir Hal Yasası taslağı hazırlanıyor. Üreticileri ve kooperatifleri korumayı, kayıt dışılıkla mücadele etmeyi ve piyasada şeffaflığı artırmayı amaçlayan düzenleme, sektörde önemli yenilikleri beraberinde getirmeye hazırlanıyor.

Sabah’ta yer alan habere göre, Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, taslağın üreticiyi destekleyen hükümlerini olumlu bulduklarını belirterek, yeni kuralların sektörde daha şeffaf bir piyasa yapısı oluşturacağını ifade etti.

Taslak kapsamında en dikkat çekici maddelerden biri büyük marketlere getirilmesi planlanan tedarik kuralı oldu. Buna göre, zincir marketlerin satışa sundukları sebze ve meyvelerin belirli bir oranını doğrudan üreticiden veya üretici örgütlerinden temin etmesi zorunlu hale gelecek.

Tavşan, bu konuya ilişkin olarak, “Büyük marketlerin sattığı ürünün yüzde 20’sini doğrudan üreticiden alma zorunluluğu gelecek. Kriterleri doğru belirlenirse bunların sektöre büyük faydası olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

ÜRETİCİYE GENİŞ KAPSAMLI DESTEK VE TEŞVİKLER

Yeni düzenleme sadece satış aşamasını değil, üreticinin üretim ve pazarlama süreçlerini de destekleyen önemli kolaylıklar içeriyor:

Maddi ve Altyapı Desteği: Üretici birliklerinin hal benzeri yapılar kurması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararıyla ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek sağlanması öngörülüyor.

Maliyet Kolaylıkları: Üreticilere kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında çeşitli kolaylıklar tanınması planlanıyor.

Pazara Erişim: Üreticilerin pazara erişimi güçlendirilerek tedarik zincirindeki işlemler çok daha şeffaf ve görünür kılınacak.

KAYIT DIŞI TİCARETE SIKI DENETİM

Sebze ve meyve ticaretindeki en büyük kronik sorunlardan biri olan kayıt dışılıkla mücadele, yeni taslakla birlikte en üst seviyeye çıkarılıyor. Hal dışında gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin kayıt ve teminat sistemiyle sıkı bir şekilde takip edileceğini belirten Tavşan, bu adımların üreticinin mağduriyetini azaltacağını vurguladı.

Öte yandan, yeni düzenlemenin tüketiciye daha ucuz meyve ve sebze olarak yansıyıp yansımayacağı konusuna da değinen yetkililer, piyasadaki fiyat hareketlerinin ve maliyetlerin yalnızca aracı sayısıyla açıklanamayacağının altını çizdi.