Brent mayıstan bu yana zirvede
Küresel petrol fiyatları, Orta Doğu’daki gerilim ve Rusya’daki enerji tesislerine yönelik saldırıların etkisiyle yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,7 artışla 109,86 dolara, WTI ham petrol ise yüzde 3,5 yükselişle 101,41 dolara çıktı. Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat riskleri arz endişelerini artırırken ABD ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) piyasaya ek kaynak sağlamak için adım attı.
Brent petrol vadeli işlemleri haftanın son işlem gününde yüzde 3,7 artışla 109,86 dolardan kapandı. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 3,5 yükselerek 101,41 dolara ulaştı.
Brent petrol 19 Mayıs’tan, WTI ise 17 Eylül’den bu yana en yüksek kapanış seviyesini kaydetti. Haftalık bazda Brent petrol yüzde 4,9, WTI ise yüzde 10,4 değer kazandı.
ORTA DOĞU’DAKİ GERİLİM FİYATLARI YÜKSELTTİ
Dünya Gazetesi’nde yer alan habere göre petrol fiyatlarındaki yükselişte, Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik olası saldırılara ilişkin haberler etkili oldu. Araştırma ve danışmanlık şirketi Energy Aspects, enerji tesislerinin hedef alınabileceğine ilişkin iddiaların piyasalardaki endişeleri artırdığını belirtti.
Şirket, Batılı istihbarat birimlerinin tespit ettiği olağan dışı askeri hareketliliğin ardından İran’ın önleyici bir saldırıya hazırlanıyor olabileceğine yönelik doğrulanmamış haberlerin de fiyatları desteklediğini ifade etti.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu kentine doğru fırlatılan balistik füzenin etkisiz hale getirildiğini açıkladı. Hürmüz Boğazı’na alternatif petrol ihracat güzergâhlarından biri olan Yenbu Limanı’nın küresel enerji sevkiyatında önemli bir yeri bulunuyor. İlk açıklamalara göre saldırı nedeniyle liman altyapısında hasar oluşmadı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA SEVKİYAT ENDİŞESİ
Son 10 günde Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşan saldırılar, küresel petrol arzına ilişkin kaygıları artırdı. İran, ABD’nin limanlarına uyguladığı abluka ve geçen ay devreye alınan yeni yaptırımlara karşılık saldırılarını artırdığını duyurdu.
Enerji veri şirketi Kpler, İran’ın saldırılarındaki artış nedeniyle Körfez bölgesinden yapılan ham petrol sevkiyatının sert şekilde gerilediğini bildirdi. Şirket analistleri, kapsamlı bir siyasi anlaşmaya varılmaması halinde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının toparlanmasının uzun sürebileceği uyarısında bulundu.
RUSYA’DAKİ RAFİNERİ SALDIRILARI DA ETKİLİ OLDU
Petrol fiyatlarını etkileyen bir diğer gelişme, Ukrayna’nın Rusya’daki enerji tesislerine yönelik saldırıları oldu. Perşembe günü düzenlenen İHA saldırısının ardından Rusya’nın Ryazan petrol rafinerisindeki birincil ham petrol damıtma ünitesinin faaliyetleri durduruldu.
Saldırı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin enerji tesislerini kapsayan ateşkesten çekildiklerini açıklamasının ardından gerçekleşti.
BOK Financial’ın kıdemli işlem başkan yardımcısı Dennis Kissler, Orta Doğu’daki çatışmaların yanı sıra Rusya’nın küresel piyasalara sağlayabileceği dizel yakıt miktarına ilişkin belirsizliğin de petrol fiyatlarını desteklediğini belirtti.
ABD VE IEA’DAN ARZI ARTIRMA ADIMI
Petrol fiyatlarındaki yükselişin ardından küresel arzı desteklemeye yönelik adımlar da gündeme geldi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), piyasaya 20 milyon varilden fazla yakıt sunulmasına karar verdi.
ABD Enerji Bakanlığı ise Stratejik Petrol Rezervi’nden 17 milyon varile kadar ham petrolün takas yoluyla piyasaya sağlanması için teklif çağrısı yayımladı.
Washington daha önce de yaklaşık 30 ülkeyle yapılan anlaşma kapsamında dünya genelindeki stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sunulmasını öngören plana katılmıştı. ABD’nin bu kapsamda 172 milyon varil petrolü ödünç vermesi kararlaştırılmıştı.
